Kỹ thuật Y sinh - giao điểm của Công nghệ và Y học
Kỹ thuật Y sinh được định nghĩa là một lĩnh vực khoa học ứng dụng, hình thành từ sự kết hợp giữa y học, kỹ thuật và khoa học y sinh. Ngành học này vận dụng các nguyên lý kỹ thuật và phương pháp thiết kế để phát triển các công nghệ, thiết bị và quy trình phục vụ cho việc chẩn đoán, điều trị và chăm sóc sức khỏe. Đây là một lĩnh vực có vai trò quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện hiệu quả trong việc chẩn đoán, điều trị bệnh cũng như phục hồi sức khỏe. Sức mạnh của Kỹ thuật Y sinh nằm ở tính liên ngành sâu sắc, bao quát kiến thức chuyên môn từ nhiều lĩnh vực như hóa học, vật lý, sinh học, kỹ thuật điện và khoa học máy tính. Sự giao thoa này cho phép các kỹ sư y sinh tạo ra những giải pháp đột phá, từ các hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại đến vật liệu cấy ghép tương thích sinh học.
Phạm vi của ngành Kỹ thuật Y sinh rất rộng lớn, bao trùm nhiều lĩnh vực chuyên sâu. Các chuyên ngành như Cơ sinh học và Vật liệu y sinh tập trung vào việc nghiên cứu, phát triển các bộ phận cấy ghép, da nhân tạo và các thiết bị hỗ trợ vận động. Lĩnh vực Thiết bị y tế và Hình ảnh y sinh chịu trách nhiệm phát triển các hệ thống chẩn đoán tiên tiến như máy phân tích máu và hệ thống chẩn đoán hình ảnh. Trong khi đó, các chuyên ngành như Y học tái tạo và Kỹ thuật mô lại mở ra hướng đi mới trong việc phục hồi các mô và cơ quan bị tổn thương. Ngoài ra, ngành còn có các lĩnh vực quan trọng khác như Xử lý tín hiệu, Y tế viễn thông, Kỹ thuật lâm sàng, và Công nghệ nano y sinh, tất cả đều chung một mục tiêu là ứng dụng công nghệ để giải quyết các thách thức trong y khoa.
Nhận thấy tiềm năng to lớn này, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ đã triển khai chương trình đào tạo cử nhân Kỹ thuật Y sinh với mã ngành 7520212, thời gian đào tạo 4,5 - 5 năm và chỉ tiêu tuyển sinh là 50 sinh viên.
Về phương thức tuyển sinh, trường xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT theo quy định của Bộ GD&ĐT và của trường. Các tổ hợp xét tuyển bao gồm: Toán - Hóa - Sinh; Toán - Lý - Hóa; và Toán - Lý - Tin.
Chương trình học sẽ kéo dài trong 4,5 - 5 năm với 161 tín chỉ; trong đó bao gồm 52 tín chỉ kiến thức giáo dục đại cương (kiến thức chung và kiến thức cơ sở khối ngành) và 98 tín chỉ kiến thức giáo dục chuyên nghiệp (kiến thức cơ sở ngành, kiến thức chuyên ngành, thực tập, luận văn và 11 tín chỉ học phần giáo dục thể chất, quốc phòng - an ninh.
Chương trình đào tạo tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ đặt mục tiêu trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên môn vững chắc, kỹ năng nghề nghiệp thành thạo và tinh thần trách nhiệm cao. Sinh viên sẽ được đào tạo chuyên sâu về các lĩnh vực như y học tái tạo, kỹ thuật dược, cảm biến y sinh, xử lý tín hiệu, hình ảnh y sinh và y tế viễn thông.
Cơ hội nghề nghiệp rộng mở cho Kỹ sư Y sinh
Với nền tảng kiến thức đa dạng, Kỹ sư Y sinh có cơ hội việc làm phong phú, đáp ứng các nhu cầu khác nhau của ngành y tế. Về cơ bản, chuyên ngành này đào tạo ra ba nhóm nhân lực chính. Nhóm thứ nhất là các kỹ sư thiết kế y sinh làm việc trong môi trường công nghiệp. Họ là những người trực tiếp nghiên cứu và phát triển các công nghệ mới, từ vật liệu cấy ghép, da nhân tạo, nha khoa đến các thiết bị chẩn đoán hiện đại như máy phân tích máu và hệ thống chẩn đoán hình ảnh. Họ cũng tham gia thiết kế phần mềm phục vụ phân tích dữ liệu nghiên cứu y học, đồng thời đánh giá rủi ro của thiết bị y tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Không chỉ vậy, các kỹ sư này còn góp phần phát triển hệ thống truyền dữ liệu y tế từ xa, các loại cảm biến y sinh và hệ thống điều khiển tự động trong phân phối thuốc.
Nhóm nhân lực thứ hai là các kỹ sư lâm sàng làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, điển hình là tại các bệnh viện và trung tâm y tế. Họ chịu trách nhiệm quản lý, vận hành, bảo trì toàn bộ hệ thống trang thiết bị y tế, đảm bảo chúng luôn hoạt động an toàn và chính xác. Vai trò của kỹ sư lâm sàng là cầu nối quan trọng giữa các y bác sĩ và công nghệ, giúp các bác sĩ khai thác tối đa hiệu quả của máy móc trong chẩn đoán và điều trị. Hướng đi thứ ba dành cho những người đam mê nghiên cứu chuyên sâu là trở thành các nhà khoa học. Họ làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu, nơi họ thực hiện các đề tài nhằm mô hình hóa hệ thống sinh lý cơ thể, thiết kế thiết bị chuyên dụng cho y học thể thao hoặc các công cụ hỗ trợ giao tiếp cho người khuyết tật.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có nhiều lựa chọn nghề nghiệp như làm việc tại các công ty sản xuất trang thiết bị y tế; trở thành chuyên viên quản lý, vận hành, bảo quản thiết bị tại các bệnh viện, trung tâm y khoa; hoặc trở thành giảng viên, nghiên cứu viên tại các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Ngoài ra, sinh viên cũng có cơ hội tiếp tục học tập, nghiên cứu chuyên sâu ở các bậc học cao hơn để trở thành chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực.
Tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, ngành Kỹ thuật y sinh do Khoa Khoa học cơ bản chịu trách nhiệm đào tạo. Theo lãnh đạo Khoa Khoa học cơ bản, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, sinh viên tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Y sinh sẽ được cấp bằng Kỹ sư, có đạo đức, kiến thức chuyên môn vững chắc, kỹ năng nghề nghiệp thành thạo, có tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong làm việc chuyên nghiệp và hội nhập quốc tế, có khả năng nghiên cứu khoa học, tự học nâng cao trình độ đáp ứng nhu cầu lao động trong lĩnh vực kỹ thuật y sinh, góp phần chăm sóc nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Có thể nói, Kỹ thuật Y sinh là một ngành học của tương lai, mang trong mình sứ mệnh cao cả là cải thiện sức khỏe con người thông qua công nghệ. Với cơ hội việc làm rộng mở và vai trò ngày càng quan trọng, đây chắc chắn là một lựa chọn nghề nghiệp đầy hứa hẹn cho những ai đam mê khoa học kỹ thuật và mong muốn cống hiến cho xã hội.
Nguyễn Hoàng Thái, Bộ Môn KTYS Khoa KHCB
