Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện không ít vụ việc mà chỉ trong vài giờ, một cá nhân hay một tập thể bị hàng ngàn người xúm vào chỉ trích, quy kết, thậm chí xúc phạm danh dự trong khi sự thật vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền nào xác minh. Người ta gọi hiện tượng này là "đấu tố" trên mạng: một phiên tòa không chính thức, không có luật sư bào chữa, không có bằng chứng đầy đủ, nơi bản án được đám đông tuyên trước, còn sự thật thì tìm sau, nếu còn ai buồn tìm. Hội viên Cựu chiến binh của Trường chúng ta, dù là người từng vào sinh ra tử nơi chiến trường năm xưa, hay người từng rèn luyện, cống hiến tuổi thanh xuân trong quân ngũ thời bình, đều mang chung một điều được tôi luyện trong môi trường quân đội: sự thật phải được xác minh, kỷ luật phải được tôn trọng, và không ai được phép tự cho mình quyền phán xét người khác khi chưa đủ căn cứ.
Đấu tố không phải là đấu tranh. Trong quân ngũ bất kể là thời chiến hay thời bình chúng ta đều được rèn cho một nguyên tắc bất di bất dịch: mọi cáo buộc, mọi hình thức kỷ luật đều phải qua xác minh, có tổ chức, có người chịu trách nhiệm; không một cá nhân nào được tự cho mình vừa là người tố cáo, vừa là quan tòa, vừa là người thi hành án. Đó chính là ranh giới giữa đấu tranh có kỷ luật, vì lẽ phải chung, với việc a dua theo đám đông để hạ nhục một con người. Nhiều hội viên chúng ta hiện nay cũng dùng Zalo, Facebook để giữ liên lạc với đồng đội, con cháu, học trò; cũng có lúc bắt gặp những thông tin khiến mình bức xúc, muốn lên tiếng ngay. Nhưng chính lúc bức xúc nhất lại là lúc cần giữ cái đầu lạnh nhất như trong quân ngũ, người lính không bao giờ hành động khi chưa xác định rõ mục tiêu, chưa có lệnh, chưa chắc chắn về tình huống.
Hội viên Cựu chiến binh mang trên vai trách nhiệm nêu gương. Dù đã từng ở chiến trường hay từng phục vụ trong thời bình, mỗi hội viên đều là chỗ dựa tinh thần, là tấm gương uy tín trong gia đình, trong Nhà trường và trong cộng đồng. Con cháu, học trò nhìn vào cách một cựu chiến binh ứng xử trước một thông tin chưa kiểm chứng để học theo. Nếu chính chúng ta vội vàng chia sẻ, bình luận thiếu cân nhắc, hùa theo những lời quy chụp trên mạng, thì uy tín của người lính Cụ Hồ thứ được xây dựng bằng cả một quá trình cống hiến, rèn luyện, có người bằng máu xương nơi trận mạc, có người bằng mồ hôi và kỷ luật suốt những năm tháng quân ngũ thời bình có thể bị lung lay chỉ vì một phút thiếu tỉnh táo. Ngược lại, khi chúng ta bình tĩnh, có lý, có tình, kiên quyết đấu tranh phản bác những luận điệu sai trái, xuyên tạc theo đúng tinh thần tổ chức chứ không tự phát "đấu tố" theo cảm tính thì tiếng nói của người cựu chiến binh sẽ càng có sức nặng và được xã hội tin cậy.
Chúng ta cần làm gì? Trước hết, mỗi hội viên hãy giữ cho mình một khoảng lặng cần thiết trước khi bình luận hay chia sẻ bất cứ điều gì liên quan đến người khác tự hỏi mình đã biết đủ sự thật hay chưa, thông tin đến từ nguồn nào, có đáng tin hay không. Thứ hai, nếu có điều cần lên tiếng, hãy trao đổi qua các kênh chính thức của Hội, của Nhà trường, hoặc phản ánh với cơ quan chức năng, thay vì tự mình phán xét công khai trên mạng xã hội. Thứ ba, mỗi hội viên cần nhắc nhở con cháu, người thân trong gia đình mình về tác hại của việc a dua, "ném đá" người khác trên mạng bắt đầu từ chính mái nhà của mình. Và điều quan trọng không kém, chúng ta cần nắm rõ quy định pháp luật hiện hành: Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2026 quy định mức phạt hành chính đến hàng chục triệu đồng, kèm theo việc khóa tài khoản, đối với hành vi lan truyền thông tin sai sự thật, bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác trên không gian mạng để không vì một phút nông nổi mà chính mình vi phạm pháp luật.
Mỗi người trong chúng ta mang một hành trình quân ngũ khác nhau có người đã đi qua chiến tranh, chứng kiến cái giá của sự chia rẽ và của lòng người bị kích động; có người gắn bó cả tuổi trẻ với kỷ luật thao trường thời bình, thấm thía giá trị của sự tỉnh táo và tổ chức. Nhưng tất cả đều chung một phẩm chất được rèn giũa trong quân đội: nói có căn cứ, làm có kỷ luật, sống có trách nhiệm. Hôm nay, giữa thời bình, phẩm chất ấy cần được phát huy trên một mặt trận mới mặt trận giữ gìn sự thật, giữ gìn tình người trên không gian mạng. Mong mỗi hội viên Cựu chiến binh Nhà trường tiếp tục là những người lính kỷ luật, tỉnh táo và nhân văn trên mặt trận này, xứng đáng là chỗ dựa tin cậy cho viên chức, người lao động và các thế hệ học trò của Trường Đại học Y Dược Cần Thơ.
