PGS.TS. Nguyễn Văn Lâm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Cần Thơ phát biểu tại Hội thảo.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Văn Lâm, Phó Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh, luận văn, luận án giữ vai trò định hướng như “la bàn” trong nghiên cứu khoa học, trong đó thiết kế nghiên cứu là nền tảng quyết định chất lượng đề tài. Việc xây dựng đề cương bài bản, đúng quy định của Nhà trường sẽ giúp quá trình triển khai nghiên cứu thuận lợi và hiệu quả hơn.
Đề cập đến liêm chính học thuật, PGS. Lâm khẳng định đây là yếu tố cốt lõi, gắn liền với danh dự của người thầy thuốc. PGS. Lâm đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc trung thực tuyệt đối trong thu thập và xử lý số liệu. Nhà trường hiện có đầy đủ công cụ và quy trình để kiểm tra, đánh giá mức độ tuân thủ liêm chính trong các luận văn, luận án hay bài báo khoa học.
Hội thảo thu hút gần 1.000 học viên, sinh viên và giảng viên tham dự
Nhận diện các “ranh giới đỏ” trong nghiên cứu
Trong khuôn khổ hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Ngọc Vân, Trưởng Phòng Khoa học và Công nghệ đã trình bày nội dung “Vai trò của các tác giả trong bài báo - Liêm chính trong nghiên cứu khoa học”. PGS. Vân chỉ rõ 5 hành vi vi phạm phổ biến khi gửi đăng bài báo khoa học: đưa tên người không tham gia vào bài báo, đạo văn/tự đạo văn, làm thuê công trình, sử dụng dữ liệu nhóm cho mục đích cá nhân và bịa đặt số liệu. Những hành vi này không chỉ làm mất đi giá trị của một nghiên cứu y khoa mà còn gây hệ lụy nghiêm trọng đến uy tín của cá nhân và đơn vị đào tạo trên các diễn đàn học thuật trong nước và quốc tế.
PGS. Vân nhấn mạnh việc xác định vai trò tác giả (authorship) phải dựa trên đóng góp thực chất, từ khâu hình thành ý tưởng, thu thập dữ liệu đến viết bản thảo. Đồng thời làm rõ quy trình nghiêm ngặt của các nhà xuất bản khi phát hiện sai phạm. Một khi nghi vấn về liêm chính được đặt ra, bài báo có thể bị từ chối ngay lập tức, bị rút khỏi hệ thống và tác giả có nguy cơ rơi vào "danh sách đen" của các tạp chí uy tín.
PGS.TS. Nguyễn Thị Ngọc Vân, Trưởng Phòng Khoa học và Công nghệ chia sẻ tại Hội thảo.
Tiếp nối là chuyên đề “Quy định về Liêm chính học thuật trong các hoạt động khoa học công nghệ” do TS. Nguyễn Thị Như Mai, Phòng Khoa học và Công nghệ trình bày. TS. Nguyễn Thị Như Mai đã đi sâu phân tích Quyết định số 3579/QĐ-ĐHYDCT về quy định Liêm chính học thuật tại Trường. Theo đó, liêm chính không chỉ dừng lại ở sự trung thực mà còn là sự kết hợp chặt chẽ giữa tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và việc tuân thủ đạo đức y nghiệp.
TS. Mai cũng nhấn mạnh "ranh giới đỏ" trong quyền tác giả, yêu cầu học viên phải sắp xếp vị trí tác giả theo mức độ đóng góp thực tế và tuyệt đối không được sử dụng một kết quả nghiên cứu để công bố nhiều lần nhằm kê khai khối lượng công tác. Đặc biệt, báo cáo đã cụ thể hóa tiêu chuẩn kỹ thuật về mức độ trùng lặp cho phép: không quá 25% đối với luận án Tiến sĩ và dưới 30% đối với luận văn Thạc sĩ trong lĩnh vực khoa học sức khỏe.
TS. Nguyễn Thị Như Mai, Phòng Khoa học và Công nghệ trình bày báo cáo tại Hội thảo.
Tháo gỡ vướng mắc thực tế
Cũng tại Hội thảo, PGS.TS. Võ Huỳnh Trang đã có những chia sẻ chi tiết hướng dẫn các học viên “Hướng dẫn viết luận văn nghiên cứu khoa học” và “Một số lưu ý về Chuẩn Nghiên cứu khoa học của học viên”. Những lỗi thường gặp trong quá trình thực hiện, từ xây dựng đề cương, xử lý số liệu đến trình bày kết quả, được phân tích cụ thể, mang đến nhiều gợi ý thiết thực giúp học viên hoàn thiện công trình nghiên cứu.
Phần thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi đi thẳng vào những vướng mắc thực tế, đặc biệt liên quan đến thay đổi tác giả liên hệ, thứ tự tác giả và quy trình công bố. Đại diện Phòng Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh mọi thay đổi liên quan đến tác giả phải có sự đồng thuận bằng văn bản của tất cả thành viên, đảm bảo tính minh bạch và tôn trọng quyền tác giả theo thông lệ quốc tế.
Nhà trường cũng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ người học trong hoạt động nghiên cứu khoa học, trong đó có việc cấp phiếu chấp thuận đạo đức bằng tiếng Anh – điều kiện quan trọng để hướng tới các công bố quốc tế.
Hội thảo không chỉ cung cấp kiến thức và kỹ năng thiết thực, mà còn góp phần định hình nhận thức và thái độ nghiêm túc đối với liêm chính học thuật. Qua đó, học viên, sinh viên có thêm nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng nghiên cứu, hướng tới những công trình khoa học có giá trị, đóng góp tích cực cho sự phát triển của ngành y tế.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
Phòng Khoa học và Công nghệ
